Ahır, samanlık, depo, garaj ve odunluk çatılarında hangi kaplama mantıklı? Hafiflik, yoğuşma, kar yükü ve ana binayla birleşim açısından nelere bakılacağını anlattık.
Bolu'da pek çok evin yanında bir ahır, samanlık, depo, garaj ya da odunluk bulunur. Bu yapıların çatısı çoğu zaman ikinci planda kalır; ta ki içerideki saman ıslanana, alet edevat paslanana ya da kar yükü altında çatı sarkana kadar.
Ek binaların çatısı, evin çatısıyla aynı beklentiyi karşılamak zorunda değildir. Ama kendine özgü sorunları vardır ve bunlar doğru çözülmezse küçük bir yapı büyük bir dert olabilir.
Ek bina çatısından ne beklenir?
Çoğu durumda öncelikler şunlardır:
- İçerisini kuru tutmak,
- Kar yükünü ve rüzgârı güvenle karşılamak,
- Hafif olmak; çünkü bu yapıların duvarları ve taşıyıcıları genellikle evinki kadar güçlü değildir,
- Az bakım istemek.
Görünüm ve ısı yalıtımı ise yapının kullanımına göre önem kazanır ya da kaybeder.
Kaplama seçenekleri
Trapez metal
Ek binalarda en sık tercih edilen kaplamalardan biridir. Hafiftir, geniş levhalar hâlinde döşendiği için hızlı uygulanır ve az birleşim noktası vardır. Depo, garaj, odunluk ve samanlık gibi yapılarda pratik bir çözümdür. Farklı metal kaplama tiplerini trapez ve kenet metal çatı yazımızda karşılaştırdık.
Kenet metal
Vida başlarının yüzeyde kalmadığı, daha düzgün görünen bir metal kaplamadır. Ana eve yakın, görünümün de önemli olduğu ek binalarda düşünülebilir.
Kiremit
Ek bina ana evin hemen yanındaysa ve aynı görünüm isteniyorsa kiremit de kullanılabilir. Ancak kiremit metalden ağırdır; taşıyıcı sistemin bu yükü ve üzerine binecek karı taşıyabileceğinden emin olunmalıdır.
Shingle
Ahşap bir ek binada ya da çardak, sundurma gibi küçük yapılarda hafif ve düzgün bir yüzey sağlar. Altında OSB gibi bir levha yüzey gerektirir.
Ahır ve kümes çatılarında özel durum: nem
Hayvanların bulunduğu yapılarda içerideki hava nemli ve sıcaktır. Bu nem soğuk çatı yüzeyine çarptığında yoğuşur. Özellikle metal kaplamanın alt yüzünde biriken su damlalar hâlinde aşağı düşer; hem hayvanları hem de altta duran yemi ıslatır.
Ayrıca ahır havasındaki gazlar, korumasız metal yüzeylerde ve bağlantı elemanlarında aşınmayı hızlandırabilir.
Bu yüzden ahır çatılarında:
- Çatı ve yapı iyi havalandırılmalıdır,
- Metal kaplamanın altında yoğuşmayı azaltan bir katman ya da yalıtım düşünülmelidir,
- Malzeme ve bağlantı elemanları bu ortama uygun seçilmelidir.
Doğru çözüm yapının büyüklüğüne, hayvan sayısına ve havalandırma imkânına göre belirlenir.
Hafif çatı, zayıf taşıyıcı demek değildir
Metal kaplama hafiftir; ama Bolu'da çatıya binen asıl yük çoğu zaman kardır. Kaplama hafif diye taşıyıcı sistemi zayıf tutmak, ağır bir kışta sarkma ya da çökmeyle sonuçlanabilir.
- Mertek ya da profil aralıkları kar yüküne göre belirlenmelidir.
- Eski ahır ve samanlıklarda taşıyıcı ahşapların çürüyüp çürümediği kontrol edilmelidir.
- Düşük eğimli ek bina çatılarında kar daha uzun süre kalır; bu da taşıyıcıyı daha uzun süre zorlar.
Ana binaya bitişik ek binalar
Ek bina ana evin duvarına yaslanıyorsa en kritik nokta bu birleşim hattıdır. Duvar ile çatı arasındaki birleşim iyi detaylandırılmazsa su doğrudan duvarın içine ya da ek binaya girer. Ayrıca ana evin çatısından kayan kar, alçakta kalan ek bina çatısına düşerek ani bir yük oluşturabilir.
Suyu unutmayın
Ek binaların çoğu oluksuz bırakılır. Sonuç olarak saçaktan düşen su duvar dibini, temeli ve zemini sürekli ıslatır. Küçük bir yapıda bile basit bir oluk ve iniş borusu bu sorunu çözer. Oluk malzemeleri için hangi oluk yazımıza bakabilirsiniz.
Kısa kontrol listesi
- Yapının kullanım amacı ne: hayvan, saman, alet, araç?
- Isı yalıtımı gerekiyor mu, yoksa yalnızca kuru kalması yeterli mi?
- Taşıyıcı sistem kar yükünü taşıyabilir durumda mı?
- Ana binayla birleşim var mı?
- Su ve kar nereye inecek?
Nasıl yardımcı oluyoruz?
Ortaklar Çatı olarak ahır, depo ve ek bina çatılarında yapının kullanımına uygun, gereğinden ağır ya da pahalı olmayan çözümler öneriyoruz. Keşifte taşıyıcı sistemi, nem durumunu ve birleşimleri birlikte değerlendiriyoruz. Kaplama seçenekleri için kiremit ve shingle kaplama sayfamıza göz atabilirsiniz.
