Eski kaplamanın üstüne yenisini koymak mı, tümüyle sökmek mi? Sökümün hangi durumlarda gerektiğini, nasıl planlandığını ve söküm sırasında ortaya çıkan sürprizleri anlattık.
Çatısı yaşlanan her ev sahibinin aklındaki soru aynıdır: Eski kaplama sökülmeli mi, yoksa üzerine yenisi mi yapılmalı? Bazen tek tek onarımlar yeterli olur, bazen ise kaplamayı tamamen kaldırıp çatıyı alttan itibaren yeniden kurmak gerekir. Bu yazı, sökümün ne zaman kaçınılmaz olduğunu ve süreçte nelerle karşılaşabileceğinizi anlatıyor.
Henüz onarım ile yenileme arasında karar vermediyseniz önce çatıyı yenilemek mi, onarmak mı yazımıza bakabilirsiniz.
Eski kaplamanın üstüne yenisi yapılabilir mi?
Bazı durumlarda eski kaplamayı sökmeden üzerine yeni kaplama yapmak teklif edilir. Kâğıt üzerinde hızlı ve ekonomik görünür, ama çoğu zaman sorunu yalnızca gizler:
- Alttaki hasar görünmez. Çürümüş ahşap, ıslak yalıtım ya da yıpranmış membran yerinde kalır ve bozulmaya devam eder.
- Yük artar. Eski kaplamanın ağırlığına yenisi eklenir. Bolu'nun kar yükü de hesaba katıldığında bu ciddi bir risk olabilir.
- Birleşim detayları zayıflar. Baca, duvar dibi, dere ve saçak gibi noktalarda iki katmanın arasına su girebilecek boşluklar oluşur.
Bu nedenle biz, alttaki katmanların durumunu görmeden kaplama üstüne kaplama yapılmasını önermiyoruz.
Tümüyle söküm hangi durumlarda gerekir?
Aşağıdaki işaretlerden biri ya da birkaçı varsa, parça parça onarım yerine söküm genellikle daha doğru bir yoldur:
- Akıntılar farklı noktalardan, tekrar tekrar geliyor. Tek bir noktayı onardıkça başka bir yerden su alıyorsanız, sorun genellikle kaplamanın altındaki membranın ömrünü tamamlamış olmasıdır.
- Konstrüksiyonda sehim, çürüme ya da kırık var. Mertek veya aşıklarda gözle görülür çökme, çatı arasında yumuşamış ve kararmış ahşap varsa, bunlara ancak kaplama kaldırılarak ulaşılabilir.
- Kiremitlerin önemli bir kısmı yıpranmış. Don etkisiyle pullanmış, çatlamış, kolayca kırılan kiremitler tek tek değiştirilemeyecek kadar çoksa.
- Shingle levhalar genel olarak bozulmuş. Yüzeyin tamamında granül kaybı, kıvrılma ya da altındaki OSB'nin nem alıp yumuşaması.
- Isı yalıtımı yapılmak isteniyor. Mertek üstü yalıtım yapılacaksa ya da mevcut yalıtım ıslanıp işlevini yitirmişse, kaplamayı kaldırmak çoğu zaman en sağlıklı uygulamadır.
- Kaplama türü değiştirilecek. Ağır kiremitten hafif bir kaplamaya ya da tersine geçiş, alt yapının yeniden düzenlenmesini gerektirir.
Söküm nasıl planlanır?
Sökümün kendisi işin en hızlı ama en dikkat isteyen bölümüdür. İyi bir planlamada şunlar önceden konuşulur:
- Hava durumu. Bolu'da hava hızla değişebilir. Söküm, açık kalan çatının aynı gün ya da kısa sürede geçici olarak örtülebileceği şekilde parça parça planlanır. Kar ve yoğun yağış dönemlerinde bu daha da önem kazanır.
- Geçici koruma. Sökülen bölümlerin üstü günün sonunda su geçirmez bir örtüyle kapatılır.
- İç mekânın korunması. Çatı arasında eşya varsa önceden boşaltılması, son kat tavanının toz ve döküntüye karşı korunması gerekir.
- Malzemenin indirilmesi ve atık. Sökülen kiremit, ahşap ve diğer malzemenin nasıl indirileceği, nerede biriktirileceği ve nasıl uzaklaştırılacağı belirlenir.
- Çevre güvenliği. Bina çevresindeki yürüme yolları, otopark ve komşu alanlar düşebilecek malzemeye karşı korunur.
Söküm sırasında çıkan sürprizler
Kaplama kalktığında, dışarıdan görünmeyen durumlar ortaya çıkabilir:
- Uzun süre su almış ve çürümüş mertekler ya da saçak tahtaları,
- Hiç uygulanmamış ya da yer yer yırtılmış örtü altı membranı,
- Yanlış yerleştirilmiş ya da tamamen ıslanmış yalıtım,
- Önceki onarımlarda bırakılmış harç, macun ve bant katmanları.
Bu nedenle sağlıklı bir teklif, bu tür durumlarda nasıl ilerleneceğini de açıkça yazar. Teklifin içeriğini değerlendirmek için çatı yapım maliyeti yazımıza bakabilirsiniz.
Eski çatılarda bazen içeriği bilinmeyen eski levhalarla karşılaşılabilir. Malzemenin ne olduğundan emin olunamıyorsa, kırıp sökmeye başlamadan önce durumun değerlendirilmesi ve gerekiyorsa uzmanına danışılması gerekir.
Sökümden sonra
Kaplama kalktıktan sonra çatı adım adım yeniden kurulur: Konstrüksiyon onarılır ya da güçlendirilir, alt yüzey hazırlanır, membran ve yalıtım katmanları uygulanır, ardından yeni kaplama, mahya, dere ve oluk detaylarıyla tamamlanır. Bu aşamaları çatı yapımı aşama aşama yazımızda ayrıntılı anlattık.
Nasıl yardımcı oluruz?
Ortaklar Çatı olarak söküm kararını çatı arasına çıkıp konstrüksiyonu ve alt katmanları gördükten sonra veriyoruz. Onarım yeterliyse bunu söylüyor, söküm gerekiyorsa nedenini fotoğraflarla gösteriyoruz. Söküm, atık ve geçici koruma dahil işin tamamını teklifimizde açıkça yazıyoruz. Ayrıntılar için kiremit ve shingle kaplama sayfamıza göz atabilir ya da teklif formu üzerinden keşif isteyebilirsiniz.
