Çatınızda sorun var ama tümüyle yenilemek mi, yoksa onarmak mı gerekiyor? Kararı belirleyen işaretleri ve kendinize sormanız gereken soruları anlattık.
Çatıda bir sorun fark ettiğinizde ilk soru genellikle şudur: "Tamir edilir mi, yoksa komple mi değişmeli?" Bu sorunun cevabı, sorunun büyüklüğünden çok, sorunun nereden kaynaklandığına ve çatının geri kalanının durumuna bağlıdır.
Yanlış karar iki yönde de pahalıya patlar. Gereksiz yenileme, sağlam bir çatıya boşuna para harcamaktır. Yetersiz onarım ise her kış yeniden ortaya çıkan bir sorunla yaşamak demektir.
Onarım genellikle yeterlidir, eğer…
- Sorun belirli bir noktadaysa. Birkaç kırık ya da kaymış kiremit, açılmış bir baca birleşimi veya tek bir derede sızıntı gibi.
- Konstrüksiyon sağlamsa. Mertek ve aşıklarda çürüme, belirgin sehim ya da kırık yoksa.
- Örtü altı membranı görevini yapıyorsa. Çatı arasında yaygın ıslaklık izi yoksa.
- Kaplama genel olarak iyi durumdaysa. Kiremitlerin çoğu sağlam, yüzeyde yaygın aşınma ve dökülme yoksa.
Bu durumlarda noktasal bir onarım çatının ömrünü uzatır. Akıntı varsa önce ilk 24 saatte yapılacaklar yazımızdaki adımlara bakabilirsiniz.
Yenileme gündeme gelir, eğer…
- Akıntılar birden fazla noktada ve tekrar tekrar oluyorsa. Her onarımdan sonra başka bir yerden su geliyorsa, sorun tek tek kiremitlerde değil, sistemin bütünündedir.
- Konstrüksiyonda yaygın çürüme ya da çökme varsa. Çatı hattında gözle görülen dalgalanma ya da çökme, taşıyıcıların zayıfladığını gösterebilir.
- Kiremitler yaygın biçimde yıpranmışsa. Pul pul dökülen, kolayca kırılan, rengi ve dokusu bozulmuş kiremitler tek tek değiştirilerek kurtarılamaz.
- Altında örtü altı membranı yoksa ya da ömrünü tamamlamışsa. Membran ancak kaplama sökülerek yenilenebilir.
- Isı yalıtımı yoksa ve çatı arası kullanılacaksa. Mertek arası ya da mertek üstü yalıtım için çoğu zaman kaplamanın sökülmesi gerekir.
Arada bir yol: kısmi yenileme
Her durum "ya hep ya hiç" değildir. Örneğin çatının yalnızca kuzey cephesi yıpranmışsa ya da sorun tek bir kanatta yoğunlaşıyorsa, o bölümün sökülüp yenilenmesi mantıklı olabilir. Ancak kısmi yenilemede eski ve yeni bölümlerin birleştiği hattın doğru detaylandırılması gerekir; aksi halde yeni bir zayıf nokta yaratılmış olur.
Neden "sadece leke olan yer" yetmeyebilir?
Tavandaki leke çoğu zaman suyun girdiği yeri değil, ulaştığı son noktayı gösterir. Su, mertekler ve membran boyunca ilerleyip bambaşka bir yerden içeri damlayabilir. Kaynak bulunmadan yapılan onarım, sorunu yalnızca bir süre erteler. Bu yüzden karar vermeden önce suyun izlediği yolun çatı arasından takip edilmesi gerekir. Kaynak tek bir noktaysa onarım, yaygınsa yenileme ağır basar.
Kendinize sormanız gereken sorular
- Son birkaç yılda kaç kez onarım yaptırdım, sorun gerçekten çözüldü mü?
- Çatı arasına bakıldığında ahşapta koyu lekeler ya da yumuşamış bölgeler var mı?
- Bu evde uzun yıllar oturmayı düşünüyor muyum?
- Çatı arasını ileride kullanmak istiyor muyum?
- Son kat ısınma ve yazın aşırı sıcaklık sorunu yaşıyor mu?
Son iki soruya "evet" diyorsanız, yenileme yalnızca akıntı için değil, yalıtım ve konfor için de bir fırsattır. Bu konuda çatı ısı yalıtımı yazımız fikir verebilir.
Bolu ikliminde zamanlama
Bolu'nun uzun kışı, ertelenen sorunları büyütür. Don-çözülme döngüsü kılcal çatlakları açar, kar suyu küçük bir boşluktan haftalarca içeri sızabilir. Bu yüzden:
- Küçük onarımları kar gelmeden yaptırın.
- Kapsamlı yenilemeyi uygun hava dönemine planlayın.
- Kış ortasında sorun çıkarsa, önce geçici önlemle suyu durdurup kalıcı kararı bahara bırakmak çoğu zaman en sağlıklısıdır.
Biz nasıl değerlendiriyoruz?
Ortaklar Çatı olarak keşifte hem çatıya hem çatı arasına bakıyoruz. Onarım yeterliyse onarımı, değilse nedenini göstererek yenilemeyi öneriyoruz; gerekmeyen işi önermiyoruz. Çatı tamiri ve bakımı sayfamızdan bilgi alabilir ya da teklif formunu doldurabilirsiniz.
