Çatıdan gelen takırtı, çıtırtı ya da uğultu bazen zararsızdır, bazen bir sorunun ilk işaretidir. Hangi sesin neyi gösterdiğini ve ne yapmanız gerektiğini anlattık.
Rüzgârlı bir gecede çatıdan gelen bir takırtı ya da gün batımından sonra duyulan çıtırtılar insanı tedirgin eder. Bu seslerin önemli bir kısmı çatının doğal davranışıdır; bir kısmı ise gevşemiş bir parçanın ya da büyümekte olan bir sorunun ilk haberidir. Sesin türünü, zamanını ve yerini not almak, ustanın doğru yere bakmasını kolaylaştırır.
Çıtırtı ve tıkırtı: sıcaklık değişimi
Akşamüstü güneş çekildiğinde ya da sabah güneş vurduğunda duyulan kısa çıtırtılar çoğu zaman genleşme ve büzülmeden kaynaklanır. Ahşap, metal ve kaplama malzemeleri ısındıkça biraz uzar, soğudukça kısalır. Bu hareket sırasında birbirine sürtünen parçalar ses çıkarır.
- Ne zaman normaldir: Sesler sıcaklığın hızla değiştiği saatlerde gelir, kısa sürer ve zamanla artmaz.
- Ne zaman dikkat gerekir: Belirli bir noktadan gelen ses giderek sıklaşıyorsa ya da o bölgede tavanda çatlak, sarkma gibi bir değişiklik görüyorsanız.
Metal çatılarda bu sesler daha belirgin olabilir. Sabitleme detayları doğru yapılmadıysa genleşme sesleri artar. Metal kaplamanın özellikleri için trapez ve kenet metal çatı yazımıza bakabilirsiniz.
Takırtı ve çarpma: gevşemiş parça
Rüzgârla birlikte başlayan, ritmik ya da düzensiz takırtılar genellikle yerinden oynamış bir parçayı gösterir:
- Sabitlemesi gevşemiş kiremit, özellikle saçak ve kenar sıralarında,
- Mahya kiremidi ya da mahya bağlantısı,
- Baca şapkası veya baca etekliğinin metal parçası,
- Askısından kurtulmuş oluk ya da iniş borusu kelepçesi,
- Çatıya sabitlenmiş anten veya kablo.
Bu tür sesler rüzgâr dindiğinde kesilir, bir sonraki rüzgârda geri gelir. Ertelenirse parça tamamen kopabilir, düşerken başka kiremitleri kırabilir ya da aşağıda birine zarar verebilir. Sert bir rüzgârın ardından neye bakacağınızı fırtına sonrası çatı kontrolü yazımızda sıraladık.
Uğultu ve ıslık: hava akışı
Rüzgârlı havalarda çatıdan gelen uğultu ya da ince bir ıslık sesi, havanın dar bir açıklıktan geçtiğini gösterir.
- Mahya veya saçak havalandırma açıklıklarından geçen rüzgâr hafif bir uğultu yapabilir; bu tek başına sorun değildir.
- Ses yeni başladıysa ya da belirgin şekilde arttıysa, kaymış bir kiremit, yırtılmış bir örtü altı membranı ya da açılmış bir birleşim yeri olabilir.
- Çatı arasında rüzgârla birlikte toz ya da kar tanesi görüyorsanız kaplamada bir açıklık vardır.
Bolu'da kuru ve ince kar rüzgârla birlikte küçük açıklıklardan içeri girebilir. Bu kar çatı arasında birikip eridiğinde tavanda leke olarak ortaya çıkar.
Gıcırtı ve inleme: taşıyıcı sistem
Ağır kar yükü altında ya da sert rüzgârda ahşap taşıyıcılardan gelen gıcırtılar daha ciddiye alınması gereken seslerdir.
- Kısa ve seyrek gıcırtılar: Ahşabın yük altında yerleşmesi olabilir.
- Sürekli ve artan gıcırtılar, çatlama sesleri: Bir taşıyıcı elemanın aşırı yük taşıdığını ya da bir birleşimin zayıfladığını gösterebilir.
Böyle bir durumda tavanda sarkma, kapı ve pencerelerde sıkışma ya da yeni çatlaklar da görüyorsanız o bölgeyi kullanmayın ve vakit kaybetmeden uzman çağırın. Çatının üzerindeki karı kendiniz temizlemeye çalışmayın.
Tıkırtı ve kazıma: hayvanlar
Özellikle sabah erken saatlerde ya da gece duyulan hafif kazıma, tıkırtı ve kıpırtı sesleri, kiremit altına yerleşmiş kuşları ya da küçük hayvanları gösterebilir. Bu sesler hava durumundan bağımsızdır ve günün belli saatlerinde tekrarlar.
Sesi ustaya nasıl anlatırsınız?
Ustanın işini kolaylaştırmak için şunları not alın:
- Ses hangi saatte ve hangi havada geliyor: rüzgâr, yağmur, güneş, kar?
- Evin hangi tarafından ve hangi odanın üzerinden geliyor?
- Ses sürekli mi, ritmik mi, yoksa ara sıra mı?
- Aynı dönemde tavanda leke, çatlak ya da yerde kiremit parçası gördünüz mü?
Mümkünse sesi telefonla kaydedin. Çatıya çıkıp sesin kaynağını kendiniz aramayın; özellikle rüzgârlı ve ıslak havada bu iş ciddi risk taşır.
Nasıl yardımcı oluyoruz?
Ortaklar Çatı olarak sesin geldiği bölgeyi hem çatının üzerinden hem çatı arasından inceliyoruz. Gevşemiş kiremidi sabitliyor, mahya ve baca bağlantılarını onarıyor, taşıyıcı sistemde bir sorun görürsek bunu açıkça anlatıyoruz. Bolu merkez ve çevre illerde 7 gün 24 saat ulaşabilirsiniz; ayrıntılar için çatı tamiri ve bakımı sayfamıza göz atın.
