Çatı arasında küf, kararmış ahşap ya da damlama her zaman akıntı değildir. Yoğuşmanın nasıl oluştuğunu, akıntıdan nasıl ayrıldığını ve çözümünü anlattık.
Çatı arasına çıktığınızda ağır bir küf kokusu, kararmış ahşap ya da kışın tahtaların üzerinde ince bir buz tabakası görüyorsanız, aklınıza ilk gelen şey çatının akıttığıdır. Oysa bu belirtilerin önemli bir kısmının kaynağı dışarıdaki yağmur değil, evin içindeki nemdir. Doğru çözüm de buna göre değişir.
Yoğuşma nasıl oluşur?
Evin içindeki hava; yemek pişirmekten, duştan, çamaşır kurutmaktan ve hatta nefes almaktan gelen nemi taşır. Sıcak hava bu nemi daha kolay taşır ve yukarı doğru yükselir. Son kat tavanındaki boşluklardan, lamba deliklerinden, çatı arası kapağının çevresinden çatı arasına geçer.
Kışın çatı arası soğuktur. Nemli ve ılık hava soğuk merteklere, kiremit altına ya da membrana dokunduğunda yoğuşur; tıpkı soğuk bir bardağın dışının terlemesi gibi. Bolu'nun uzun ve soğuk kışında bu döngü aylarca sürebilir.
Belirtiler
- Merteklerde ve kaplama tahtalarında kararma, siyah ya da yeşilimsi lekeler,
- Çatı arasında kalıcı küf ve rutubet kokusu,
- Kışın soğuk günlerde tahtaların ya da çivi uçlarının üzerinde kırağı veya buz,
- Havalar ısınınca bu buzun erimesiyle oluşan damlama,
- Ezilmiş, ıslak ya da topaklanmış ısı yalıtımı,
- Son kat tavanının köşelerinde küf ve kararma.
Akıntı mı, yoğuşma mı?
Ayırt etmek her zaman kolay değildir, ama bazı ipuçları yardımcı olur:
- Hava durumuyla ilişkisi: Akıntı yağmurla ya da kar erimesiyle birlikte ortaya çıkar. Yoğuşma ise yağış olmayan, çok soğuk ve ardından ılık günlerde belirginleşir.
- Yaygınlık: Akıntı genellikle belirli bir noktada ya da hat boyunca görülür. Yoğuşma çatı arasının geniş bir bölümüne yayılır; özellikle kuzey yüzeyde ve çatının en soğuk köşelerinde yoğunlaşır.
- Çivi uçları: Kaplama tahtasından aşağı çıkan çivilerin her birinin ucunda damla ya da pas izi varsa, bu çoğunlukla yoğuşmadır.
Kesin teşhis için çatının hem dışarıdan hem içeriden incelenmesi gerekir. Akıntı belirtileri için çatı akıtıyor: ilk 24 saat yazımıza da bakabilirsiniz.
Neden önemli?
Sürekli nemli kalan ahşap zamanla çürür ve taşıma gücünü kaybeder. Islanan ısı yalıtımı neredeyse hiç yalıtım yapmaz; bu da ısınma giderini artırır ve son kat odalarını soğutur. Küf ise ev içindeki hava kalitesini olumsuz etkiler.
Çözüm: nemi girmeden durdurmak, gireni dışarı atmak
Kalıcı çözüm genellikle birkaç önlemin birlikte uygulanmasıyla sağlanır:
- Nemin çatı arasına geçişini azaltmak: Son kat tavanındaki boşluklar, tesisat delikleri ve çatı arası kapağının çevresi kapatılır. Isı yalıtımının sıcak tarafında buhar dengeleyici katman doğru şekilde uygulanır.
- Havalandırmayı sağlamak: Saçak ve mahya hattında, çatı arasına giren havanın akıp dışarı çıkabileceği yollar açılır. Yalıtımın saçak havalandırmasını tıkamaması gerekir.
- Doğru membran seçimi: Kiremit altında nefes alabilen bir örtü altı membranı, alttan gelen buharın dışarı çıkmasına izin verir. Bu konuyu örtü altı membranı nedir yazımızda anlattık.
- Ev içindeki nem kaynaklarını yönetmek: Banyo ve mutfak aspiratörlerinin havayı çatı arasına değil dışarıya atması gerekir. Evin düzenli havalandırılması da yardımcı olur.
- Hasarlı malzemelerin yenilenmesi: Islanmış yalıtım ve çürümüş ahşap, sorun giderildikten sonra değiştirilir.
Buhar dengeleyici ile rüzgâr bariyerinin farkını merak ediyorsanız buhar dengeleyici ve rüzgâr bariyeri yazımız konuyu ayrıntılı ele alıyor.
Kendi başınıza yapabilecekleriniz
- Banyo ve mutfakta aspiratör kullanın, çamaşırı mümkünse kapalı odada kurutmayın.
- Çatı arası kapağının kapalı ve sızdırmaz olduğundan emin olun.
- Çatı arasına eşya yığarak saçak havalandırmasını kapatmayın.
Küfü yalnızca silmek ya da üzerine boya sürmek sorunu çözmez; nem kaynağı ortadan kalkmadıkça geri gelir.
Nasıl yardımcı oluyoruz?
Ortaklar Çatı olarak çatı arasındaki nemin akıntıdan mı yoksa yoğuşmadan mı kaynaklandığını yerinde tespit ediyoruz. Ardından yalıtım, buhar dengeleyici ve havalandırma tarafında gerçekten gereken düzeltmeyi öneriyoruz. Mevcut çatılara sonradan yalıtım ve iyileştirme için ısı yalıtımı sayfamıza göz atabilir ya da keşif isteyebilirsiniz.
