Çatıdan bir anda kayan kar yayalara, araçlara ve oluklara zarar verebilir. Kar tutucunun ne işe yaradığını ve hangi çatılarda gerektiğini anlattık.
Bolu'da kış boyunca çatılarda kalın bir kar tabakası birikir. Havalar ısındığında ya da çatı alttan ısındığında bu kar bir anda, bütün hâlinde kayabilir. Kar tutucu, tam da bu ani kaymayı önlemek için çatıya yerleştirilen basit ama etkili bir parçadır.
Kar tutucu nedir?
Kar tutucu (kar kesici, kar bariyeri olarak da bilinir), çatı yüzeyine, genellikle saçağa yakın sıralara yerleştirilen bir engeldir. Görevi karı tamamen durdurmak değil, kar kütlesinin bir anda kaymasını önleyip yavaş yavaş erimesini ya da küçük parçalar hâlinde inmesini sağlamaktır.
Kullanılan başlıca tipler şunlardır:
- Boru veya çubuk tipi: Çatı boyunca uzanan bir ya da iki sıra borudan oluşur, konsollarla taşıyıcıya bağlanır.
- Levha tipi: Saçağa paralel uzanan, karı arkasında tutan metal bir şerittir.
- Tekil tutucular: Kiremit ya da kaplama üzerine aralıklarla yerleştirilen küçük parçalardır; çatı yüzeyine dağıtılarak kullanılır.
Hangi tipin uygun olduğu; çatının kaplamasına, eğimine ve beklenen kar miktarına göre belirlenir.
Neden gerekli olabilir?
İnsan ve araç güvenliği
Çatıdan kayan ıslak ve ağır kar, altında duran birine ya da park etmiş bir araca ciddi zarar verebilir. Kaldırıma, giriş kapısına, otoparka veya çocukların oynadığı bir bahçeye bakan çatılarda bu risk özellikle önemlidir.
Oluk ve saçağın korunması
Kayan kar, yolundaki olukları askılarından koparabilir, saçak kenarını zorlayabilir. Kar tutucu, kar kütlesinin bu bölgeye bir anda yüklenmesini önler. Oluğun kış boyunca nasıl korunacağını oluk temizliği ve buz sarkıtları yazımızda anlattık.
Alt çatıların ve çıkıntıların korunması
Üst kattaki bir çatıdan kayan kar, alttaki bir sundurmaya, kış bahçesine ya da daha alçak bir çatıya düşebilir. Bu ani darbe, alttaki yapıya taşıyabileceğinden fazla yük bindirir.
Kaygan yüzeyler
Metal ve bazı pürüzsüz kaplamalarda kar çok daha kolay kayar. Bu tür çatılarda kar tutucu çoğu zaman tasarımın bir parçası olarak düşünülür.
Her çatıya gerekli mi?
Hayır. Kar tutucunun gerekip gerekmediği birkaç soruya bağlıdır:
- Çatının altında ne var? Altında yürüme yolu, giriş, otopark ya da komşu bina varsa ihtiyaç artar. Saçağın altı boş bir bahçeyse ihtiyaç azalabilir.
- Çatının eğimi ne kadar? Dik çatılarda kar daha kolay kayar.
- Kaplama ne? Metal ve pürüzsüz yüzeyler kaygandır; kiremidin dokusu karı bir ölçüde tutar.
- Bölgede ne kadar kar yağıyor? Bolu'da yüksek kesimlerde ve karın uzun süre kaldığı yerlerde konu daha önemlidir.
Dikkat edilecek noktalar
- Kar yükü çatıda kalır. Kar tutucu karı çatıda tuttuğu için, çatının bu yükü taşıyabilecek şekilde yapılmış olması gerekir. Zayıflamış ya da sonradan yük bindirilmiş bir konstrüksiyonda önce taşıyıcı sistemin durumu değerlendirilmelidir. Kar yükünün riskleri için Bolu kışına çatınızı hazırlayın yazımıza bakabilirsiniz.
- Sağlam bağlantı şarttır. Kar tutucu yalnızca kaplamaya değil, taşıyıcı sisteme bağlanmalıdır. Yalnızca kiremide tutturulmuş bir parça, kar yükü altında kiremitle birlikte kopabilir.
- Bağlantı noktaları su almamalıdır. Kaplamayı delen her bağlantı, doğru detaylandırılmazsa yeni bir akıntı noktası olur.
- Doğru sıra ve aralık: Tutucuların kaç sıra ve hangi aralıkla yerleştirileceği, çatının eğimine ve uzunluğuna göre belirlenir.
- Buzlanmayla karıştırmayın. Kar tutucu, saçaktaki buz birikmesini ve buz sarkıtlarını çözmez. Bu sorunun kaynağı genellikle çatı arasından kaçan ısıdır ve çözümü yalıtım ile havalandırmadadır.
En iyi zaman: çatı yapılırken
Kar tutucuyu planlamanın en kolay zamanı, çatı yapılırken ya da kaplama yenilenirken, taşıyıcı sisteme bağlantının rahatça yapılabildiği dönemdir. Mevcut bir çatıya sonradan eklemek de mümkündür; ancak bu durumda bağlantı noktalarının su yalıtımına ayrıca özen gösterilmelidir. Çatının eğimi ile kar davranışı arasındaki ilişkiyi çatı eğimi neden önemli yazımızda anlattık.
Nasıl yardımcı oluyoruz?
Ortaklar Çatı olarak Bolu'nun kar yüküne uygun çatılar yapıyoruz. Keşifte çatınızın altında neler olduğuna, eğimine ve kaplamasına bakarak kar tutucunun sizin için gerçekten gerekli olup olmadığını açıkça söylüyoruz. Ayrıntılar için çatı yapımı sayfamıza göz atabilirsiniz.
