Kışın soğuk olan çatı katı yazın neden fırına döner? Güneşin çatıyı nasıl ısıttığını, havalandırma ve yalıtımın rolünü ve yapılabilecekleri anlattık.
Bolu denince akla önce kar ve soğuk gelir. Ama çatı katında oturanlar bilir: temmuz ve ağustosta güneşli bir öğleden sonra, en üst kat alt katlardan çok daha sıcaktır ve akşam olduğunda bile serinlemez. Bu durum kader değildir; nedeni çoğunlukla çatının yapısında yatar.
Çatı güneşi nasıl içeri taşır?
Yaz güneşi çatı kaplamasını saatlerce ısıtır. Isı, kaplamadan alt katmanlara, oradan çatı arasına ve en sonunda tavandan odalara geçer. Bu süreçte üç şey belirleyicidir:
- Kaplamanın ne kadar ısındığı. Koyu renkli ve güneşe dik bakan yüzeyler daha çok ısınır.
- Kaplama ile yalıtım arasındaki havalandırma. Isınan hava dışarı atılamazsa çatı arası sıcak bir hava cebine dönüşür.
- Yalıtımın kalınlığı ve sürekliliği. Yetersiz ya da boşluklu yalıtım, ısının içeri geçişini yavaşlatamaz.
Çatı katlarında bir dördüncü etken daha vardır: odanın tavanı doğrudan çatının kendisidir. Arada ısıyı tamponlayacak bir çatı arası yoktur.
Neden akşam da serinlemiyor?
Gün boyunca ısınan malzemeler bu ısıyı akşam saatlerinde yavaş yavaş bırakır. Yalıtımın türüne ve kütlesine bağlı olarak, sıcağın odaya ulaşması gecikebilir. Bu yüzden bazı çatı katları en sıcak hâline güneş battıktan sonra ulaşır. Yaz sıcağına karşı yalnızca yalıtımın ısıl iletkenliği değil, katmanların bütünü önemlidir.
Belirtiler
- Son kattaki odalar gün içinde alt katlardan belirgin şekilde sıcaksa,
- Tavanın eğimli kısımlarına elinizi koyduğunuzda sıcaklık hissediliyorsa,
- Klimanın son katta sürekli çalışmasına rağmen oda serinlemiyorsa,
- Aynı çatı katı kışın da çok soğuksa.
Son madde önemlidir: yazın aşırı ısınan bir çatı katı, çoğu zaman kışın da ısı kaybeder. Kış tarafını çatı ısı yalıtımı ve ısınma faturası yazımızda anlattık.
Ne yapılabilir?
1. Havalandırmayı açın
Kiremit ile alt katman arasında, saçaktan mahyaya doğru havanın dolaşabileceği bir boşluk olmalıdır. Saçaktan giren serin hava ısınarak yükselir ve mahyadan çıkar; çatıda biriken ısının önemli bir kısmını beraberinde götürür. Eski çatılarda bu boşluk yoktur ya da yalıtım, toz veya yuvalarla tıkanmıştır.
2. Yalıtımı tamamlayın
Mertek arasındaki yalıtımda boşluk, çökme ya da eksik bölüm varsa, ısı bu noktalardan kolayca geçer. Gerekirse mertek arası yalıtım mertek üstü ya da mertek altı ek bir katmanla tamamlanır. Hangi malzemenin uygun olduğu çatının yapısına göre seçilir.
3. Katmanları doğru sırayla kurun
Yalıtımın iç tarafında buhar dengeleyici, dış tarafında nefes alan bir örtü ve üstünde havalandırma boşluğu; bu düzen hem yaz sıcağına hem kış nemine karşı birlikte çalışır.
4. Kaplama yenilenecekse rengi düşünün
Çatı kaplaması zaten değişecekse, renk seçimi de yaz sıcağını etkileyen etkenlerden biridir. Ancak yalnızca rengi değiştirmek, yalıtım ve havalandırma eksikliğini telafi etmez. Bu konuya çatı rengi seçimi yazımızda ayrıca değindik.
Kendi başınıza yapabilecekleriniz
- Gün içinde güneş alan cephelerde perde ve panjurları kapalı tutmak,
- Serin gece saatlerinde karşılıklı pencereleri açıp evi havalandırmak,
- Çatı penceresi varsa güneş koruyucu perde kullanmak.
Bunlar geçici rahatlama sağlar; kalıcı çözüm için çatının kendisine bakmak gerekir. Çatıya çıkmak ve kiremitleri kaldırmak ise mutlaka uygun ekipmanla çalışan bir ekibin işidir.
Çatı katını yeni mi düzenliyorsunuz?
Çatı arasını oda ya da yaşam alanına çevirmeyi planlıyorsanız, yalıtım ve havalandırmayı en baştan doğru kurmak çok daha kolaydır. Dikkat edilecek noktaları çatı arasını yaşam alanına çevirmek yazımızda topladık.
Biz nasıl yardımcı oluruz?
Ortaklar Çatı olarak çatı katınızdaki sıcaklık sorununun yalıtımdan mı, havalandırmadan mı yoksa ikisinden birden mi kaynaklandığını yerinde tespit ediyoruz. Gerekmeyen bir işi önermiyor, çözümü nedenleriyle anlatıyoruz. Isı yalıtımı sayfamızdan bilgi alabilir ya da keşif için bize ulaşabilirsiniz.
