Metal çatının altında yağmur ve dolu sesi rahatsız edici olabilir. Sesin neden oluştuğunu, yeni çatıda ve mevcut çatıda bu sesi azaltmanın yollarını anlattık.
Metal çatının pek çok avantajı var: hafif, hızlı uygulanır, karı kolay bırakır. Ama altında yaşayan ya da çalışan herkesin bildiği bir sorunu da var: yağmur başladığında çatı bir davul gibi ses verir, dolu yağdığında konuşmak bile zorlaşır.
İyi haber şu ki, bu ses metal çatının kaçınılmaz bir kaderi değildir. Doğru katmanlarla önemli ölçüde azaltılabilir. Bu yazıda sesin nedenini ve hem yeni hem mevcut çatıda neler yapılabileceğini anlatıyoruz.
Ses neden oluşur?
Yağmur damlası ince bir metal levhaya çarptığında levha titreşir. Bu titreşim iki yolla iç mekâna ulaşır:
- Havadan: Levhanın altındaki boşlukta yankılanır ve tavandan içeri geçer.
- Yapıdan: Levhanın vidalandığı aşık ve çıtalar titreşimi taşıyıcı sisteme, oradan da duvarlara ve tavana iletir.
Levha ne kadar ince, altındaki boşluk ne kadar boş ve bağlantılar ne kadar gevşekse ses o kadar yüksek duyulur.
Yeni metal çatıda sesi azaltmak
Sesi en etkili ve en ekonomik şekilde çözmenin zamanı, çatı yapılırken gelir. Sonradan müdahale her zaman daha zordur.
1. Kaplamanın altına yalıtım
Metal kaplamanın altına uygulanan ısı yalıtımı, sesi de büyük ölçüde keser. Özellikle lifli yalıtım malzemeleri, yoğunluklarına bağlı olarak sesi iyi sönümler. Malzemelerin farklarını taş yünü, cam yünü ve XPS karşılaştırması yazımızda anlattık.
2. Sandviç panel
Çekirdeğinde yalıtım bulunan sandviç panel, tek katlı trapez levhaya göre çok daha sessizdir. Hangi yapılarda mantıklı olduğunu sandviç panel çatı yazımızda ele aldık.
3. Sürekli alt yüzey
Kenet sistemlerde olduğu gibi metal kaplamanın OSB gibi sürekli bir yüzey üzerine uygulanması, levhanın serbestçe titreşmesini sınırlar.
4. Titreşim kesici bantlar
Levhanın aşık ya da çıtayla temas ettiği noktalara konan ara bantlar, titreşimin yapıya geçmesini azaltır.
5. Doğru vidalama
Yeterli sayıda ve doğru sıkılmış vida, levhanın yerinde oynamasını ve takırdamasını engeller.
Mevcut metal çatıda ne yapılabilir?
Çatınız zaten yapılmışsa ve ses rahatsız ediyorsa, seçenekler şunlardır:
- Gevşek bağlantıların sıkılması: Bazı çatılarda sorunun bir bölümü yağmur değil, gevşemiş levhaların ve vidaların titreşmesidir. Bu durum özellikle rüzgârlı havalarda takırtı olarak da duyulur. Bağlantıların kontrol edilip gerekli yerlerin sıkılması, sesi kısmen azaltabilir.
- Alttan yalıtım: Çatı arası erişilebiliyorsa, kaplamanın altına ya da tavan üzerine yalıtım uygulanabilir. Bu yöntem hem ısı hem ses açısından fayda sağlar. Ancak metal çatıda alttan yalıtım yapılırken buhar kontrolü ve havalandırma ihmal edilmemelidir; aksi halde sacın alt yüzünde yoğuşma ve damlama başlayabilir. Mevcut çatıya yalıtım konusunu mevcut çatıya sonradan ısı yalıtımı yazımızda ayrıntılı anlattık.
- Kaplamanın yeniden yapılması: Kaplama zaten yıpranmışsa, levhaları söküp altına yalıtım ve uygun katmanları ekleyerek yeniden kaplamak en kalıcı çözüm olabilir.
Ses mi, başka bir sorun mu?
Metal çatıdan gelen her ses yağmur sesi değildir. Güneş çıktığında ya da akşam serinliğinde duyulan çıtırtılar çoğunlukla sıcaklık değişimine bağlı genleşme sesleridir. Rüzgârda tekrarlayan takırtılar ise gevşek bir levha ya da bitiş parçasına işaret edebilir. Bu tür sesler, bir bağlantının zayıfladığının ilk işareti olabileceği için bir ustaya kontrol ettirilmelidir. Çatıya kendiniz çıkmayın; metal yüzey, özellikle ıslakken çok kaygandır.
Bolu'da dikkat edilecek bir nokta
Sesi azaltmak için yapılan yalıtım, Bolu'nun soğuk kışında ısı kaybını da azaltır. Ama metal çatıda yalıtım tek başına yeterli değildir. İç mekândan gelen nemin soğuk sacla buluşmaması için buhar kontrol katmanı ve gerekiyorsa havalandırma boşluğu birlikte düşünülmelidir. Sessiz ama altı terleyen bir çatı, sorunu bir başkasıyla değiştirmek olur.
Nasıl yardımcı oluruz?
Ortaklar Çatı olarak metal çatıda ses sorununda önce sesin kaynağını ayırıyoruz: yağmurun kendisi mi, gevşek bir bağlantı mı, yoksa genleşme mi? Basit bir bakımla çözülecek bir sorun için kaplama yenilemeyi önermiyoruz. Yalıtım gerekiyorsa yoğuşma riskini de hesaba katarak planlıyoruz. Ayrıntılar için kiremit ve shingle kaplama sayfamıza göz atabilirsiniz.
