Taş yünü, cam yünü, XPS ve EPS: yangın, nem, ses ve uygulama yeri açısından farklarını ve çatıda hangisinin nerede kullanıldığını anlattık.
Çatıya ısı yalıtımı yaptırmaya karar verdiniz; sıra malzemeye geldi. Usta "taş yünü" diyor, bir başkası "XPS koyalım" diyor, bir teklifte "cam yünü" yazıyor. Hepsi ısıyı tutar, ama aynı yere aynı şekilde uygulanmaz. Bu yazıda malzemeleri birbiriyle karşılaştırıyor ve hangisinin nerede doğru seçim olduğunu anlatıyoruz.
İki ana grup: lifli ve köpük
Lifli malzemeler (taş yünü, cam yünü) birbirine karışmış ince liflerden oluşur. Esnektirler; boşlukları doldurur, merteklerin arasına sıkıca oturturlar.
Köpük levhalar (XPS, EPS) sert ve hafif plakalardır. Şekil olarak kararlıdırlar, üzerlerine yük binebilir, suyla temas eden yerlerde kullanılabilirler.
Malzemeleri tek tek tanıyalım
Taş yünü
Volkanik kayaçların eritilip life dönüştürülmesiyle üretilir.
- Yangın: Yanmaz sınıftadır; çatıda yangın güvenliği açısından güçlü bir seçenektir.
- Ses: Lifli yapısı sayesinde yağmur ve dış gürültüyü de azaltır.
- Nem: Su itici katkılı ürünler olsa da ıslanmaya karşı korunmalıdır. Islanan lifli yalıtım performansını büyük ölçüde kaybeder.
- Uygulama: Mertek arası, çatı arası tabanı ve yoğunluğu yüksek levhalarla bazı mertek üstü uygulamalar.
Cam yünü
Cam hammaddelerinden elde edilen liflerden üretilir. Taş yününe göre genellikle daha hafif ve esnektir.
- Yangın: Yanmaz sınıfta ürünleri vardır.
- Ses: İyi bir ses yutucudur.
- Nem: Taş yünü gibi kuru tutulmalıdır.
- Uygulama: Özellikle kullanılmayan çatı aralarında, son kat tavanının üzerine rulo halinde serilerek uygulanır. Geniş alanları hızlı ve ekonomik şekilde kaplar.
XPS
Ekstrüde polistiren levhalardır; yüzeyi pürüzsüz, yapısı kapalı gözeneklidir.
- Nem: Suyu çok az emer. Teraslarda ve ters çatılarda, su yalıtımının üzerinde kullanılabilen başlıca malzemedir.
- Dayanım: Basınca dayanıklıdır; üzerine şap, çakıl ya da kaplama gelebilir.
- Yangın: Yanıcı sınıftadır; uygulama detayında bu dikkate alınmalıdır.
- Uygulama: Teras, düz çatı, mertek üstü yalıtım.
EPS
Genleştirilmiş polistiren levhalardır; beyaz, hafif ve boncuklu yapısıyla tanınır. XPS'e göre daha ekonomiktir, ancak nem emişi ve basınç dayanımı genellikle daha düşüktür. Suyla doğrudan temas etmeyecek, yük binmeyecek yerlerde tercih edilebilir.
Hangi malzeme nerede?
- Kullanılmayan çatı arası, tavan üstü: Cam yünü ya da taş yünü rulo veya şilte. Kolay serilir, boşluk bırakmaz.
- Çatı katı, mertek arası: Taş yünü ya da cam yünü levha. Merteklerin arasına boşluk kalmayacak şekilde oturtulur.
- Mertek üstü, kesintisiz yalıtım: Uygun yoğunlukta taş yünü levha ya da XPS. Merteklerden kaynaklanan ısı köprülerini azaltır.
- Teras ve ters düz çatı: XPS. Suyla temas edeceği için lifli malzeme bu konumda uygun değildir. Ayrıntılar düz çatı yalıtımı yazımızda.
Kalınlık ve "değerler"
Her malzemenin ısıyı ne kadar iyi tuttuğunu gösteren ısıl iletkenlik değeri vardır. Bu değer ürüne göre değişir ve üreticinin belirttiği değerlere bakılmalıdır. Kalınlık ise bölgenin iklimine, çatının yapısına ve malzemeye göre hesaplanır. Bolu gibi soğuk bir bölgede, malzeme ne olursa olsun yetersiz kalınlıkta yapılan yalıtım beklenen sonucu vermez.
Malzemeden daha önemli olan
Doğru malzeme yanlış uygulanırsa iş görmez:
- Levhalar arasında açık kalan derzler ve boşluklar,
- Ezilip sıkıştırılmış ya da ıslanmış lifli yalıtım,
- Buhar dengeleyicinin unutulması ya da yırtık bırakılması,
- Havalandırma boşluğunun yalıtımla kapatılması.
Bunların her biri, en iyi malzemenin bile performansını düşürür. Yalıtımın faturaya etkisini çatı ısı yalıtımı ve ısınma faturası yazımızda, var olan bir çatıya nasıl ekleneceğini de mevcut çatıya sonradan yalıtım yazımızda anlattık.
Biz nasıl yardımcı oluruz?
Ortaklar Çatı olarak malzemeyi çatınızı gördükten sonra öneriyoruz: çatı arasının kullanılıp kullanılmadığına, nem durumuna ve uygulama yerine göre. Önerdiğimiz malzemeyi ve kalınlığı nedenleriyle birlikte açıklıyoruz. Isı yalıtımı sayfamızdan detaylara bakabilir ya da keşif için bize ulaşabilirsiniz.
