Oluk yaprak tutucular temizliği azaltır ama bitirmez. Hangi türlerin olduğunu, nerede işe yaradığını ve kışın nelere dikkat etmek gerektiğini anlattık.
Evinizin yakınında ağaç varsa oluk temizliğinin ne kadar sık gerektiğini bilirsiniz. Bu yüzden "oluğun üstüne bir filtre taksak, bir daha uğraşmasak" fikri cazip gelir. Oluk yaprak tutucular gerçekten işe yarayabilir; ama doğru beklentiyle ve doğru çatıda.
Bu yazıda yaprak tutucuların nasıl çalıştığını, artılarını, sınırlarını ve Bolu kışında nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlatıyoruz.
Yaprak tutucu nedir?
Yaprak tutucu, oluğun içine ya da üstüne yerleştirilen ve suyu geçirirken yaprak, dal ve benzeri iri parçaları dışarıda tutmaya çalışan bir parçadır. Piyasada farklı tasarımlar bulunur:
- Izgara ve file tipi: Oluğun üstünü kapatan delikli ya da tel örgülü paneller.
- İnce gözenekli tip: Daha küçük parçaları da tutmak için sık gözenekli yüzeye sahip paneller.
- Fırça ve dolgu tipi: Oluğun içine yerleştirilen, suyu geçirip iri parçaları üstünde tutan dolgu ya da fırça biçimli parçalar.
- İniş borusu ağzı süzgeci: Yalnızca iniş borusunun girişine takılan, kubbe biçimli küçük süzgeçler.
Hangi tipin uygun olduğu; oluğun ölçüsüne, malzemesine ve çevrenizdeki ağaçların türüne göre değişir.
İşe yaradığı durumlar
- Geniş yapraklı ağaçların yakınında: Sonbaharda dökülen iri yapraklar oluğa ve iniş borusuna girmez, tıkanma riski azalır.
- İniş borusunu korumak için: Oluk açıkken temizlemek görece kolaydır; borunun içinde, özellikle dirseklerde oluşan tıkanıklık ise hem zor bulunur hem zor açılır. Sadece boru ağzına takılan bir süzgeç bile bu riski belirgin biçimde düşürür.
- Kuş ve küçük hayvanlara karşı: Oluğun içine yuva yapılmasını ve top, oyuncak gibi parçaların düşmesini engeller.
Sınırları ve dikkat edilecekler
Temizlik ihtiyacı bitmez
Yaprak tutucu kiri oluğun içinden alıp üstüne taşır. Üst yüzeyde biriken yapraklar ve toz zamanla filtrenin gözeneklerini kapatır. Bu yüzden filtreli oluklar da düzenli olarak kontrol edilmeli ve temizlenmelidir. Fark, temizliğin daha seyrek ve daha kolay olmasıdır.
İğne yapraklı ağaçlarda dikkat
Bolu'da evlerin çoğu çam ve köknar gibi iğne yapraklı ağaçlara yakındır. İnce iğneler bazı ızgara tiplerinin gözeneklerine saplanıp orada kalabilir, hatta filtrenin içinden geçip oluğun dibinde birikebilir. Böyle bir çevrede filtre seçimi daha özenli yapılmalıdır.
Toz ve ince tortu geçer
Kiremit ve shingle yüzeyinden akan ince granül, toz ve polen filtreden geçer ve oluğun dibinde çamur gibi birikir. Filtre bu tortuyu tutmaz; yalnızca fark edilmesini geciktirir.
Kışın kar ve buz
Karlı iklimde dikkat edilmesi gereken en önemli nokta budur. Filtrenin üstünde biriken kar ve buz, eriyen suyun oluğa girmesini engelleyebilir. Su bu durumda filtrenin üzerinden kayıp saçaktan dökülür ve buz sarkıtları oluşturabilir. Ayrıca kar yükü, zayıf monte edilmiş filtreleri yerinden oynatabilir. Saçakta buzlanmayı oluk temizliği ve buz sarkıtları yazımızda ayrıntılı anlattık.
Kapasiteyi düşürmemeli
Yoğun sağanakta su filtrenin üzerinden akıp geçebilir. Oluk zaten sınırda bir kapasiteyle çalışıyorsa, yanlış seçilmiş bir filtre taşmayı artırabilir.
Yaprak tutucu takmadan önce
- Oluğun durumu kontrol edilmeli. Eğimi bozuk, askıları gevşemiş ya da çürümüş saçak tahtasına bağlı bir oluğa filtre takmak sorunu çözmez, üstünü örter.
- Oluk iyice temizlenmeli. Filtre, içi kirli bir oluğun üzerine takılmamalıdır.
- Ağaç budaması düşünülmeli. Dalları doğrudan çatının üstüne uzanan bir ağaç varsa, budamak filtreden daha etkili olabilir.
- Doğru tip seçilmeli. Oluğun ölçüsüne ve malzemesine uyan, çevredeki ağaç türüne uygun bir model seçilmelidir.
Yeni oluk yaptıracaksanız, malzeme seçimini ve filtre ihtiyacını birlikte değerlendirmek mantıklıdır. Malzeme farkları için PVC, alüminyum ve galvaniz oluk karşılaştırması yazımıza bakabilirsiniz.
Kısacası: takmalı mı?
- Çatınızın yakınında yaprak döken ağaç yoksa, büyük ihtimalle gerek yoktur. Yılda bir ya da iki temizlik yeter.
- Ağaç varsa ve oluk sık tıkanıyorsa, en azından iniş borusu ağızlarına süzgeç takmak iyi bir başlangıçtır.
- Tüm oluğu kapatan bir sistem düşünüyorsanız, kış davranışını ve temizlik kolaylığını göz önünde bulundurun.
Nasıl yardımcı oluruz?
Ortaklar Çatı olarak oluk temizliği ve onarımı sırasında çatınızın çevresine bakıp yaprak tutucunun gerçekten işe yarayıp yaramayacağını size açıkça söylüyoruz. Gerekmiyorsa önermiyoruz; gerekiyorsa oluğunuza uygun tipi birlikte seçiyoruz. Ayrıntılar için oluk ve dere sistemleri sayfamıza göz atabilirsiniz.
