Saçak tahtasında kabaran boya, kararma ve yumuşama çatı kenarından su aldığınızı gösterir. Saçak çürümesinin nedenlerini ve onarımın nasıl yapıldığını anlattık.
Saçak, çatının duvardan dışarı taşan kenarıdır. Hem duvarları yağmurdan korur hem de çatı arasının havalandırmasında rol oynar. Alt yüzündeki ve ön yüzündeki tahtalar evin en çok hava alan, en çok su gören ahşaplarıdır. Bu yüzden çatıdaki çürüme çoğu zaman ilk olarak saçakta kendini gösterir.
Çürümeyi nasıl fark edersiniz?
Yerden ve pencereden bakarak şunları görebilirsiniz:
- Saçak tahtalarında kabaran, pul pul dökülen koruyucu katman ya da boya,
- Ahşapta koyulaşma, siyah lekeler veya yeşilimsi küf,
- Tahtalar arasında açılmış derzler, sarkmış ya da yerinden çıkmış parçalar,
- Saçak altında böcek ya da kuş girişini gösteren delikler,
- Oluğun hizasında, saçak boyunca uzanan su izleri.
Bir tahtanın yumuşadığını ancak dokunarak anlayabilirsiniz; bunun için merdivene ya da çatıya çıkmayın. Bu kontrolü ustaya bırakın.
Saçak neden çürür?
Ahşap kuru kaldıkça uzun süre dayanır. Çürüme, ahşabın tekrar tekrar ıslanıp yeterince kuruyamamasıyla başlar. Saçağı ıslatan başlıca nedenler şunlardır:
Oluk taşması
Tıkalı ya da yeterli eğimi olmayan bir oluk suyu saçak tahtasının üzerine taşırır. Su tahtanın arkasına geçer ve orada kurumadan kalır. Saçak çürümesinin en sık nedeni budur.
Buz birikmesi
Bolu kışında çatıdaki kar gündüz eriyip gece saçakta yeniden donar. Saçak hattında oluşan buz, arkasında suyun birikmesine yol açar. Bu su kiremit altına ve saçak tahtasının içine sızar. Konuyu oluk temizliği ve buz sarkıtları yazımızda ayrıntılı ele aldık.
Eksik ya da hatalı damlalık
Kiremidin ya da kaplamanın son sırasından akan suyun doğrudan oluğa düşmesi gerekir. Saçak damlalığı eksikse ya da yanlış yerleştirildiyse su tahtanın kenarından aşağı süzülür.
Havalandırmanın kapanması
Saçak altındaki havalandırma açıklıkları yalıtım malzemesiyle, kuş yuvasıyla ya da boya ile kapanırsa çatı arasından gelen nem saçakta yoğuşur. Bu nem tahtanın içten çürümesine yol açar. Yoğuşmanın çatı arasındaki etkilerini çatı arasında nem, küf ve yoğuşma yazımızda anlattık.
Korunmasız ahşap
Koruyucu uygulanmamış ya da koruyucu katmanı yıllar içinde aşınmış ahşap suyu daha kolay emer.
Neden ertelenmemeli?
Saçak tahtası tek başına çatıyı taşımaz, ama arkasındaki mertek uçlarına ve çıtalara yakındır. Çürüme ilerledikçe:
- Oluk askılarının vidaları tutunacak sağlam ahşap bulamaz, oluk sarkar.
- Su mertek uçlarına ulaşır ve taşıyıcı ahşabı etkilemeye başlar.
- Açılan boşluklardan kuşlar ve böcekler çatı arasına girer.
- Saçak altı kaplaması parça parça düşmeye başlar.
Erken fark edilen bir saçak çürümesi birkaç tahtanın değişimiyle çözülür. Mertek uçlarına ilerlemiş bir çürüme ise çok daha kapsamlı bir onarım gerektirir.
Onarım nasıl yapılır?
- Nedenin bulunması: Önce suyun nereden geldiği belirlenir. Oluk, damlalık, kiremit son sırası ve havalandırma tek tek kontrol edilir. Neden giderilmeden tahta değiştirmek, aynı çürümenin birkaç yıl içinde tekrarlanması demektir.
- Oluğun sökülmesi: Saçak tahtasına erişmek için oluk geçici olarak sökülür.
- Çürük ahşabın çıkarılması: Yumuşamış, kararmış tüm parçalar sağlam ahşaba ulaşana kadar alınır.
- Arkadaki ahşabın kontrolü: Mertek uçları ve çıtalar incelenir. Çürüme ilerlemişse bu elemanlar da onarılır ya da güçlendirilir.
- Yeni tahtaların takılması: Yeni ahşap, dış ortama uygun ve koruyucu ile işlenmiş olmalıdır. Kesilen uçlar da korunur.
- Damlalık ve havalandırma: Eksik damlalık tamamlanır, saçak havalandırması açık bırakılır, gerekiyorsa kuş girişine karşı ızgara takılır.
- Oluğun yeniden montajı: Oluk doğru eğimle ve sağlam askılarla yerine takılır.
Oluğun kendisi yetersizse ya da sık taşıyorsa, oluk ve iniş borusu tarafı da birlikte ele alınmalıdır. Bunun için iniş borusu ve yağmur suyunun uzaklaştırılması yazımıza bakabilirsiniz.
Nasıl yardımcı oluyoruz?
Ortaklar Çatı olarak saçak çürümesinde önce suyun kaynağını buluyoruz. Çürük tahtaları değiştiriyor, gerekiyorsa mertek uçlarını onarıyor, damlalık ve oluk tarafını düzeltiyoruz. Yalnızca birkaç tahtayla çözülecek bir işi büyütmüyoruz. Bolu merkez ve çevre illerde 7 gün 24 saat ulaşabilirsiniz; ayrıntılar için çatı tamiri ve bakımı sayfamıza göz atın.
