Sürekli su alan terasın üstüne çatı yaptırmayı mı düşünüyorsunuz? İzin, taşıma kapasitesi, mevcut yalıtım ve suyun yolu açısından nelere dikkat edileceğini anlattık.
Bolu'da teras ve düz çatılar kışın zorlanır. Kar üstünde haftalarca kalır, eriyen su süzgeçlere ulaşamadan donar, yalıtım her yıl biraz daha yıpranır. Bu yüzden pek çok ev sahibi, sürekli onarım yerine terasın üzerine eğimli bir çatı yaptırmayı düşünür.
Bu mantıklı bir çözüm olabilir. Ama başlamadan önce cevaplanması gereken birkaç önemli soru vardır.
1. İzin: önce belediyeye sorun
Terasın üzerine çatı yapmak, binanın yüksekliğini, görünümünü ve kullanımını değiştirebilir. Bu tür bir işin izne tabi olup olmadığı, hangi belgelerin gerektiği ve hangi koşullarda yapılabileceği yapıya ve bölgeye göre değişir.
Bu konuda kesin bilgiyi yalnızca belediyenizin imar birimi verebilir. Çatı ustasının ya da komşunuzun "sorun olmaz" demesine güvenmeyin; işe başlamadan önce belediyeye danışın.
Apartmanda yaşıyorsanız teras genellikle ortak alandır ya da ortak alanı etkiler. Bu durumda diğer kat maliklerinin ve yönetimin de sürece dahil olması gerekir. Süreci apartman çatısı yenileme yazımızda anlattık.
2. Bina bu yükü taşıyabilir mi?
Terasın üzerine kurulan çatı, binaya yeni bir yük getirir: konstrüksiyonun kendi ağırlığı, kaplama ve Bolu'da çoğu zaman en belirleyici olan kar yükü.
- Çatının hangi duvarlara ya da kirişlere oturacağı belirlenmelidir.
- Mevcut yapının bu yükü güvenle taşıyıp taşıyamayacağı konusunda gerektiğinde bir inşaat mühendisinin görüşü alınmalıdır.
- Hafif bir konstrüksiyon ve kaplama seçmek yükü azaltır; ama kar yükü kaplamadan bağımsız olarak hesaba katılmalıdır.
3. Mevcut terasın durumu
Çatı yapıldıktan sonra teras doğrudan yağmur ve kar almaz; ama bu, terasın tamamen unutulabileceği anlamına gelmez.
- Islak yalıtım: Uzun süredir su alan bir terasta yalıtım ve şap içinde nem birikmiş olabilir. Üstü kapatıldığında bu nemin kuruyabilmesi için çatı arasının havalandırılması gerekir.
- Süzgeçler ve parapetler: Çatı arasında kalan süzgeçler işlevsiz hâle gelir. Parapet duvarları çatının oturacağı yer ya da birleşim hattı olabilir; durumları önceden değerlendirilmelidir.
- Isı yalıtımı nerede olacak? Isı yalıtımı terasın döşemesinde mi, yeni çatının içinde mi yapılacak? Bu karar çatı arasının kullanımına göre verilir.
Terası çatı yapmadan onarmak da bir seçenektir. Bunu teras su yalıtımı ve düz çatı yalıtımı yazılarımızda anlattık; iki yolu karşılaştırarak karar vermek en sağlıklısıdır.
4. Suyun yolu değişiyor
Teras suyu ortadaki süzgeçlerden toplanırken, eğimli çatı suyu saçaklara gönderir. Bu yüzden:
- Saçakların hangi cephelere düşeceği,
- Olukların ve iniş borularının nereden ineceği,
- Kayan karın nereye düşeceği (giriş, yol, komşu bina)
baştan planlanmalıdır. Eski süzgeç ve borular artık kullanılmayacaksa bunların ne olacağı da konuşulmalıdır.
5. Çatı tipi ve yükseklik
Terasın üzerine yapılan çatılarda sık tercih edilenler beşik, kırma ya da tek eğimli çatılardır. Eğim arttıkça kar daha kolay iner ama çatının yüksekliği ve görünümü de değişir. Bu da yine izin konusunu doğrudan ilgilendirir.
Çatı arasını ileride kullanmak istiyorsanız bunu en baştan söyleyin; yükseklik, yalıtım ve havalandırma buna göre planlanır.
6. Çatı arasının kullanımı hakkında bir not
Bu yazıda yalnızca çatının kendisinden söz ediyoruz. Çatı arasını kapalı bir oda hâline getirmek; duvar, pencere, tesisat gibi ayrı işler ve ayrı izin konuları doğurabilir. Bu işler çatı işinin kapsamı dışındadır.
Başlamadan önce kontrol listesi
- Belediyeye danıştınız mı?
- Apartmansanız yönetim ve kat malikleriyle konuştunuz mu?
- Yapının taşıma durumu değerlendirildi mi?
- Mevcut terasın nem ve yalıtım durumu biliniyor mu?
- Suyun ve karın nereye ineceği planlandı mı?
Nasıl yardımcı oluyoruz?
Ortaklar Çatı olarak keşifte terasınızın mevcut durumuna, çatının oturacağı yerlere ve suyun yoluna bakıyor; terası onarmanın mı, üzerine çatı yapmanın mı daha mantıklı olduğunu açıkça anlatıyoruz. İzin sürecini belediyeyle sizin netleştirmeniz gerekir. Çatı tarafının ayrıntıları için çatı yapımı sayfamıza göz atabilirsiniz.
